Her araştırmacının kullanması gereken 4 dijital araç

Bilişim teknolojileri pek çok alan gibi akademinin işleyişini de değiştirmeye devam ediyor. Araştırmacıların çalışmalarını yürütmelerinde çok farklı şekillerde yararlanabildikleri sayısız araç mevcut. Bu makale, araştırmacılara hizmet eden dört farklı aracın kısa birer incelemesini sunuyor.

  1. İntihal Tespit Programları – Ithenticate ve Turnitin

Yazdığınız bir makalenin başka metinlerle benzerlik oranını bilmek mi istiyorsunuz? Farkında olmadan referans vermeksizin bazı metinleri kendi makalenizde kullanmış olma ihtimaliniz mi var? Yoksa, bir dergi yayıncılığıyla ilgileniyorsunuz ve teslim edilen bir makalenin orijinalliğinden şüphe mi duyuyorsunuz? Ithenticate bu ihtiyaçlarınız için  etkili bir araç olabilir. Üstelik, sisteme yüklenen makaleler herhangi bir veritabanına kaydedilmiyor. Dolayısıyla, siz bir makaleyi yükleyip benzerlik kontrolü yaptıktan sonra, makalenizi gönderdiğiniz dergi de aynı sisteme makalenizi yüklerse, kendi makalenizle benzerlik oranının çıkması gibi bir risk söz konusu değil.

Turnitin ise benzer bir işleyişe sahip başka bir araç. Bu kez amaç tez ve ödevlerin orijinalliğini kontrol etmek. Dolayısıyla, yüklenen metinler tercih edildiyse veritabanına yükleniyor. Aynı metin tekrar yüklendiğinde kendisiyle benzerlik tespit ediliyor. Çalıntı ödev ve tezleri tespit etmek böylece mümkün oluyor. Turnitin’in Ithenticate’ten farkı da buraya dayanıyor. (Turnitin’le ilgili daha detaylı bilgiler için buraya, neden gerekli olduğuna dair bir inceleme için de buraya tıklayın.)

2. Atıf Düzenleme Araçları

Bir makale yazarken referansları yazım aşamasında düzenlemek oldukça dikkat dağıtıcı ve zaman alıcı bir süreç. Bu iş sonraya bırakıldığında da, hangi metinlere ve hangi sayfa sayılarına referans verildiğini dönüp bulmak/hatırlamak her zaman mümkün olmuyor. Atıf düzenleme araçları (en bilinenleri Mendeley, Zotero ve Endnote) bu işi inanılmaz hızlandırarak ve birkaç tuşla halledilebilir hale getirerek makale/kitap yazarlarını büyük bir yükten kurtarıyor.

Bu yazılımlar sayıca çoklar. Temel olarak aynı işi yapsalar da, birbirlerinden bazı küçük farkları da yok değil. Dolayısıyla, hangi yazılımın kullanılacağına karar vermek gerek. Pejifa!’da bu yazılımların en bilinenlerinin kısaca karşılaştırıldığı incelemeye bakılabilir.

3. Google Scholar

Hemen herkesin haberdar olduğu ve en yaygın kullanılan araçlardan biri. Belki de bu yüzden, hakkında bilgilendirici açıklamalara en az ihtiyaç duyulanlardan.

Öyleyse, Google Scholar’ın sadece literatür taraması yapmaya yarayan bir akademik arama motoru olmadığını vurgulamakla yetinelim. Bu araç, bir makalenin kaç kez ve nerelerde referans gösterildiğini listeleyen özelliğiyle çok önemli bir ihtiyaca hizmet ediyor. Ayrıca,  “Cite” butonuyla bir yayının künye bilgilerini MLA, APA, Chicago, Harvard ve Vancouver formatlarında çıkartarak referans verme işini inanılmaz kolaylaştırıyor. Makale-kitap künyelerinin BibTex, Endnote, Refman ve Refworks gibi atıf yönetim programlarının kütüphanelerine tek tuşla aktarılabilmesi de mümkün.

4. ORCID

Akademiye hizmet eden en yeni araçlardan biri. Her geçen gün önemi daha da fazla farkedilmeye başlıyor. Türkiye’de tanınırlığı fazla olmasa da, Türkiyeli kullanıcı sayısı giderek artıyor. ORCID’in ne olduğunu yine bu blogdaki tanıtımından uzunca bir alıntıyla açıklayalım:

“ORCID, kendi mottosuyla harikulade bir biçimde özetlediği üzere, araştırmacılarla araştırmalarını eşleştirmeye yarayan bir dijital kimlik belirleyici. Her bir araştırmacıya bir kimlik numarası tanımlayarak yaptığı çalışmaları, eğitim aldığı kurumları ve geçmişteki/şimdiki akademik pozisyonlarını listelemesine olanak tanıyor. Üstelik, Scopus gibi sistemlerden otomatik olarak yayınları çekmek bu süreci inanılmaz şekilde hızlandırıyor. Burada yapılan işin ana fikri dijital akademik kimlik yaratmak. Kullanıcılar da bu profillerini terfi ve teşvik almak için, eğitim ya da burs başvurularında, ya da açık bir akademik pozisyona başvururken ibraz ediyorlar. Elbette tüm bunlar için hiçbir ücret ödenmiyor.”

Reklamlar

3 thoughts on “Her araştırmacının kullanması gereken 4 dijital araç

  1. merhaba, ben internette plaguarism adında bir programa tezimden bazı kısımları copy-paste yapıp intihal oranını ölçmeye çalıştım. hocama tezimi teslim ettiğimde o da intihal programından bakacak. ben bir kez intihal programı kullandığım için, ikinci kez bakışında tezimde intihal çıkar mı?

    Beğen

  2. Kullandığınız yazılım eğer Plagiarisma ise, hayır kontrol için yüklenen metinler o araçta depolanmıyor. Dolayısıyla, sonraki kontrollerde kendi metninizle benzerlik tespit edilmeyecektir.

    Turnitin’de ise intihal kontrolü yapılırken yapılan yüklemenin sisteme kaydedilip kaydedilmeyeceği seçimi yapılabiliyor. Eğer depolanması istenmişse, aynı tezin yeniden Turnitin’e yüklenmesi durumunda kendi tezinizle yüksek oranda benzerlik bulunacaktır.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s