Turnitin ile ilgili bilinmesi gereken 4 şey!

Turnitin ödev ve tezlerde intihal oranını tespit etmeye yarayan güçlü bir araç. Türkiye’de giderek yaygınlık kazansa da, görece daha az kullanılıyor. Ancak; Turnitin’i kullanmak için çok sayıda nedenimizin olduğu, programı kullandıkça etkinliğinin artacağı yine bu blogda savunulmuştu. Gelgelelim, Turnitin‘e dair zaman zaman kafa karışıklığına neden olan bazı hususlar da yok değil. Aşağıda, Turnitin‘le ilgili yanlış bilinen konuları derledim:

1) Benzerlik oranı intihal mi demek? 

Turnitin sisteme yüklenen ödev ya da tezi veritabanına kayıtlı metinlerle karşılaştırarak benzerlik oranı hesaplıyor. Bu oranın tek tek hangi metinlerle benzerlik bulunarak hesaplandığı da listeleniyor. Dolayısıyla, benzerlik oranı -varsa- intihali tespit etmek için çok önemli bir ipucu.

Ama benzerlik oranı intihal demek değil. Öncelikle, hemen her metinde belli kalıplar, ifadeler sıkça kullanılabiliyor. Bunun dışında, bir çalışmada doğrudan alıntı yapılmışsa  ya da referans listelerinin ortaklığı nedeniyle belli bir dereceye kadar benzerlik çıkacaktır. Dolayısıyla, belli bir benzerlik oranının olması yazarın intihal yaptığı anlamına gelmiyor. İntihal olup olmadığını, benzerliğin tespit edildiği cümle ve paragraflara bakarak, metnin doğrudan kopyala-yapıştır yöntemiyle aktarılıp aktarılmadığını incelemek gerekiyor. Turnitin benzerliğin olduğu cümleleri, kaynak metni de göstererek işaretliyor. Ancak belli incelemeler sonucu bunun intihal olup olmadığı anlaşılabilir.

2) Benzerlik oranı 0 çıkarsa?

Benzerlik oranı, yukarıda anılan nedenlerden ötürü büyük bir ihtimalle 0 çıkmayacaktır. Eğer 0 çıkıyorsa, şüphelenmek gerek. Çünkü yazar belli hileler yoluyla yaptığı intihali Turnitin tarafından tespit edilemeyecek şekilde saklamayı becermiştir. Dolayısıyla, 0 benzerlik oranı, kusursuz bir orijinallik göstergesi olarak yorumlanmamalı. Unutulmamalı ki, bir metinde en azından bazı ifadeler tekrarlanır. Dolayısıyla, %2-3’lük bir benzerlik oranı kaçınılmazdır.

3) Benzerlik oranı kaç olmalı?

Bu soruya kesin bir yanıt vermek çok mümkün değil. İdeal benzerlik oranı %15-30 arasında değişkenlik gösterebiliyor. Zira, her disiplinin kendine özgü yanları var. Dolayısıyla, ideal benzerlik oranı disiplinlere özgü olarak belirlenebiliyor. Örneğin; çeşitli formüller, tanımlar ya da kanun metinleri makale ve tezlerde ortak bir şekilde kullanılabiliyor. Dolayısıyla, disiplinin ve araştırmanın koşulları düşünülerek ideal benzerlik oranını tanımlamak gerekli. Kaldı ki, referansları ve tırnak içerisinde kullanılan doğrudan atıfları kapsayıp kapsamayacağına bağlı olarak çok farklı sonuçlar elde edilebilir.

Ancak; asıl mesele benzerlik oranı için bir norm belirlemek değil. Bir metinde benzerlik oranı %10 çıkmışsa dahi, içerisinde çalıntı cümle ve paragraflar bulunuyor olabilir. Dolayısıyla, ideal bir oran belirlemek yerine, her metin için benzerliğin intihal olup olmadığını incelemek gerekiyor.

4) İntihali saklamak için hileler geliştirmek mümkün mü?

Unutulmamalı ki, Turnitin‘in intihali tespit etmesinin önüne geçmenin bir yöntemi de var. Bazı öğrenciler sözcükler arasına beyaz renkli noktalar ya da başka semboller yerleştirerek metin karşılaştırmalarının tespit edemeyeceği hileler kullanabiliyorlar. Benzer şekilde, beyaz renkli tırnak işaretleri kullanarak Turnitin‘in metni alıntı gibi algılamasını sağlayabiliyorlar. Benzerlik oranı hesaplamalarında doğrudan alıntıların kapsamdışı  tutulması istenmişse, yazılım bu görünmez tırnak işaretleri nedeniyle metni alıntı gibi algılayarak karşılaştırmanın dışında tutuyor.

Bu tür hileler olduğunda, Turnitin‘in benzerlik oranı 0 çıkacaktır. Bu başlı başına şüphelenilmesi gereken bir sonuç. Bunun önüne geçmek için de, ödev ve tezleri .doc uzantılı olarak teslim alıp, metin içerisinde bu tür hileler olup olmadığı kontrol edilebilir.


Turnitin’le ilgili söylenecek sözler elbette bitmez ama bir noktada durmak gerekiyor. Bunun dışında, akademik çalışmalarda son derece kullanışlı diğer dijital araçlarla ilgili incelemeye göz atmakta fayda var.

Reklamlar

One thought on “Turnitin ile ilgili bilinmesi gereken 4 şey!

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s