Turnitin neden gerekli?

Bilişim teknolojileri akademik alanın işleyişini çok farklı biçimlerde değiştiriyor. Bunun en ilginç örneklerinden biri de, üretilen akademik metinlerin intihal içerip içermediğini tespit etmeye yarayan Turnitin programı. Esasında, piyasada Viper gibi rakipleri olsa da,  veritabanının genişliği ve intihali tespit edebilme kapasitesi bakımından Turnitin benzersiz bir program. Bu yüzden, en çok tercih edileni ve en bilineni.

intihalTurnitin milyonlarca web sayfasını ve akademik yayınları tarayan geniş bir veritabanına sahip. Ayrıca, yüklenen öğrenci ödevleri de, tercih edilirse, veritabanına eklendiği için benzerliğin karşılaştırıldığı metinlerin hacmi sürekli genişliyor. Yazılımın web sayfasında belirtildiğine göre, 15bin kurumun abone olduğu ve bugüne kadar 30milyon öğrencinin hazırladığı ödev ve tezlerin yüklendiği bir altyapı üzerine çalışıyor. Turnitin‘in kullanım yaygınlığının onu en güçlü araç haline getirmesi bu sayede gerçekleşiyor. Elbette öğrenciler Turnitin‘in gözünden kaçmayı başaran çeşitli hileler geliştirebiliyorlar, ama bunların neler olduğunu öğrenip intihal yapılıp yapılmadığını kolaylıkla tespit edebilirsiniz – lakin bu yazının konusu bu değil.

Turnitin‘in güçlü bir intihal tespit aracı olduğunu teslim etmekle birlikte, her zaman aynı verimi alamadığımızı da not etmek gerekiyor. Bu yazılım, özdeş metinleri karşılaştırmak üzerine kurulu. Bir fikri değil onun hangi sözcük dizilimleriyle içerildiğini karşılaştırıyor. Dolayısıyla, açıkça çalıntı olan ama yeniden yazılmış bir metnin intihal olduğunu tespit etmesi pek mümkün olmuyor.

İkinci sorun, çeviri metinlerle ilgili. Turnitin içerisinde Türkçenin de olduğu 30 farklı dilde inceleme yapıyor. Farklı diller arasında karşılaştırma da yapıyor ama yukarıdaki gibi bir temelde. Yani yine sözcük sıralamasına bağlı olarak yapılan bir eşleştirme söz konusu. Haliyle, sistem harika işlemiyor; bir dildeki bir sözcüğün başka dilde çok farklı anlamları ve kullanım biçimleri var. Turnitin de bu eşleştirmeleri sınırlı bir şekilde yapabiliyor. Yapay zeka ile ilgili projeksiyonlar gelecekte bunun mümkün olduğunu söylese de, şimdilik bunun (gerçekçi) bir hayal olduğunu kabul edelim. Haliyle, Türkçe bir metnin Turnitin’deki benzerlik oranları daha çok diğer Türkçe metinlerle karşılaştırmasına dayalı olarak listelenecektir.

Bu husus, Turnitin‘in Türkiye‘deki kullanımına ilişkin, üçüncü sorunu beraberinde getiriyor. Türkçe akademik corpus çok sınırlı bir biçimde dijitalleştirildiği için, Turnitin’in Türkçe metinleri karşılaştırabileceği arşiv çok noksan. Bu sayede, baştan sona çalıntı bir metin, eğer orijinali dijital ortamda yoksa, Turnitin‘in de radarından kolaylıkla kaçabiliyor. %100’lük bir benzerlik oranı çok düşük görünebiliyor.

Belki de biraz bu yüzden, Türkiye’de Turnitin‘e ilgi gösterilmiyor. Her ne kadar pek çok enstitü tez teslim aşamalarında Turnitin benzerlik raporlarını teslim etmeyi zorunlu tutsa da, ödev teslimlerinde yaygın olarak kullanılmıyor. Muhtemelen, çıkardığı benzerlik oranlarının gerçekçi bulunmaması bu ilgisizliğin en önemli nedeni.

Ama ödev kontrollerinde Turnitin kullanmaya hemen şimdi başlamak için de çok makul gerekçeler var. Bir kere, sistem tabiri caizse crowdsourcing modeliyle çalışıyor. Yani, öğrenci ödevleri sisteme yüklendikçe Türkçe arşivin de genişlemeye başlayacağı bir işleyiş hakim. Böylece, en azından öğrencilerin kendi aralarında yaptıkları ödev değiş-tokuşları  tespit etmek mümkün hale gelir. Turnitin’in düzenli ve yaygın kullanımı, farklı sınıflardan ve okullardan kopyalanan ödevlerin önüne geçmek için güçlü bir araç olabilir.

Fakat bunun için yaygın bir şekilde kullanılması gerekiyor.

Reklamlar

4 Comments

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s